Schrijvers, journalisten en vertalers in opstand tegen AI

Techbedrijven gaan massaal aan de haal met de teksten van schrijvers, journalisten en vertalers om hun AI-taalmodellen te trainen. Zonder hun toestemming, zonder daarvoor te betalen en zonder transparantie over de manier waarop ze dat doen. Dat moet anders. Daarom gaan Stichting Lira, de Auteursbond en de Nederlandse Vereniging voor Journalisten de strijd aan met deze bedrijven. Het wordt ongetwijfeld een strijd van de lange adem, maar met deze campagne zetten we de auteurs in de actiestand én werken we aan draagvlak bij het brede publiek.

Opdrachtgever:
Stichting Lira, de Auteursbond en de Nederlandse Vereniging voor Journalisten

Datum:
2026

Expertises:
Strategie & concept
Publiciteit
Online

Complex proces versimpelen
Het klinkt simpel: het is onrechtvaardig dat Big Tech teksten jat en dat moet veranderen. De oplossing? Een collectieve regeling die moet zorgen voor een eerlijke vergoeding, meer zeggenschap voor de auteurs en transparantie vanuit de bedrijven. Maar daar zitten enorm veel haken en ogen aan. Big Tech is niet één partij, laat staan een partij die heel erg te vertrouwen is in dit traject. ‘Auteurs’ van de gejatte teksten zijn in werkelijkheid schrijvers, journalisten en vertalers met uiteenlopende belangen en perspectieven.

Wat de doelgroep bindt? Hun boosheid. Daarom bedachten we ‘de opstand’ waarbij zij zich kunnen aansluiten. Een opstand tegen Big Tech. Maar om het concreet en haalbaar te maken, benadrukken we dat onze eerste, concrete stap een juridische strijd tegen Meta is. En daar zit de urgentie: daarvoor hebben we nú ondersteuning nodig vanuit alle schrijvers, journalisten en vertalers.

Van de eerste schets van de vormgeving tot aan het protest: ik heb deze campagne zien groeien. Het was bijzonder om schrijvers, journalisten en vertalers te helpen hun stem te laten horen in hun strijd. Dat er in de eerste twee weken al bijna 5000 mensen hebben getekend, laat zien hoe erg dit leeft.
Güner Tuzgöl

Achterban in actiestand
Op dinsdag 29 september organiseerden we een protest voor het hoofdkantoor van Facebook. Ruim 150 schrijvers, journalisten en vertalers kwamen verhaal halen. We maakten protestborden, zorgden ervoor dat de ambassadeurs de boodschap goed in hun hoofd hadden en maakten video’s voor op de socials. Het leverde geen gesprek op met een woordvoerder van Meta, maar een symbolische overhandiging aan de beveiliger van dienst. Tekenend voor hoe Big Tech deze strijd wil aangaan. Ambassadeur Auke Hulst verwoordt het goed: ‘ze zien ons niet als mensen, maar als grondstof’. Het protest was de aftrap van de campagne, waarin we in de eerste fase zoveel mogelijk steunbetuigingen van de achterban en het algemeen publiek willen ontvangen. Gesterkt door dat draagvlak gaan we komende tijd samen met Lira, NVJ en de Auteursbond verder de strijd aan met Big Tech. Verwacht meer acties, politieke lobby en media-aandacht!

Opvallende en activistische vormgeving
Samen met websitebouwer en vormgever Peter Boorsma ontwierpen we een uitgesproken campagnestijl. Een beeld dat meteen opvalt, zelfs als het maar heel klein op NOS.nl getoond wordt. Een beeld dat een strijdvaardig gevoel oproept, waarbij er een duidelijk ‘wij’ tegen ‘zij’-gevoel wordt gecreëerd. Zeker in combinatie met de slogan ‘Schrijvers, journalisten en vertalers versus de diefstal van de eeuw.’ Een beeld dat laat zien dat het een ongelijke strijd is, David tegen Goliath, maar wel een strijd die we vol overtuiging aangaan.