Niet just another symposium
Het symposium vond plaats in de Domezaal van het Omniversum met een imposant 180-graden scherm. Om het bestuurlijke netwerk van NWO uit te dagen over de vraag hoe we de wetenschap toekomstbestendig houden, kozen we voor een onconventionele setting en programma. Het mocht niet ‘just another symposium’ zijn, dit moest een ervaring worden die de verbeeldingskracht van het publiek activeert. Dat bereikten we met een inhoudelijk scherp programma, video’s en visuals op het grote scherm, een gedicht van Gershwin Bonevacia en de muziek van klimaatcomponist Tim Kliphuis.

Stem van de Toekomst
Na de aftrap door NWO-vicevoorzitter Anka Mulder en DG Feite Hofman (OCW) klonk de stem van de toekomst. Dichter Gershwin Bonevacia droeg een gedicht voor waarin hij de zaal meenam in een oproep aan de wetenschap namens toekomstige generaties: geen roep om redding, maar om moed. Moed om te investeren in vragen waarop nog geen antwoorden bestaan.

Twee generaties in gesprek
Na de toekomstige generatie kwamen onderzoekers van nu aan het woord. Dr. Kayla Green, postdoctoraal onderzoeker bij het Erasmus SYNC Lab en practor Gelijke Kansen bij Albeda en prof. dr. Carlo Beenakker, hoogleraar theoretische natuurkunde aan de Universiteit Leiden, blikten terug op 75 jaar onderzoek in Nederland. Carlo stond aan de wieg van de ontwikkeling van de kwantumtheorie, een onderzoeksveld dat zich in Nederland de afgelopen jaren sterk heeft ontwikkeld dankzij de keuze om er destijds in te investeren.

Kayla benadrukte dat het vandaag belangrijker is dan ooit om de verbinding te maken met de maatschappij: “Als we denken dat de maatschappij niet naar de wetenschap wil luisteren, moeten we ons misschien afvragen of de wetenschap wel goed naar de maatschappij luistert.”

Carlo sloot het gesprek af met een scherpe vraag: “Moeten we niet investeren in talent, in plaats van geld breed uit te smeren over kleine potjes subsidies?” Geroezemoes in de zaal..

Het geluid van de wetenschap
Uit het hoofd, in het hart: Tim Kliphuis, een bekroonde Nederlandse violist en componist, speelde tussen de gesprekken door stukken uit ‘Kosmos’. Een project waarin hij samen met wetenschappers het geluid van de wetenschap vangt in de vibraties van muziek.

Science of the Future
Als we willen bouwen aan de wetenschap van de toekomst, moeten we vandaag de juiste keuzes maken. Prof. dr. Harriet Bulkeley, hoogleraar geografie en duurzaamheid aan de Universiteit van Durham en lid van de Scientific Council van de European Research Council, deelde haar visie op wat Europa nodig heeft om te blijven innoveren. Ze pleitte voor blijvende financiering van onderzoek zonder praktisch doel: fundamenteel onderzoek.

Geïnspireerd door de woorden van Bente Merete Stallknecht tijdens de ERC-week in Kopenhagen, benadrukte ze dat fundamenteel onderzoek nieuwsgierigheid, moed en gemeenschapszin vereist. Harriet riep op tot samenwerking en het verleggen van grenzen daarin.

Aansluitend gingen Harriet, Dr. Tessa Cramer (lector Designing the future bij Fontys Hogeschool en toekomstgerichte academicus) en Dr. Eline van Beest (CEO van het biotechbedrijf Hybridize) in gesprek over wat nodig is om wereldwijd mee te spelen in de onderzoekswereld. Hoe vinden we tijd en ruimte voor nieuwsgierigheidsgedreven onderzoek in een wereld waarin urgente problemen om snelle innovatie vragen

Er ontstond een spannend debat tussen Harriet en Eline: hoe brengen we wetenschappelijke ontdekkingen sneller naar de markt als de wetenschap commercie als een ‘vies woord’ ziet? Tessa bracht het gesprek naar een hoger abstractieniveau door te helpen anders naar de toekomst te kijken.

Een oproep aan toekomstmakers
We sloten af met een krachtige oproep aan de aanwezigen: jullie staan aan het roer van verandering en innovatie: welke keuzes maken jullie nú? Tijdens de inloop en borrel konden bezoekers de mobiele expositie bewonderen, met mijlpalen uit 75 jaar onderzoek in Nederland.