Festivals zijn de perfecte plek om vrijheid te vieren en te ontsnappen aan de realiteit, maar dat wordt meer waard als je ook stilstaat bij de onvrijheid van anderen (en wat dat voor ons betekent). Daarom maakten we op Lowlands, samen met FC Afkicken, programma’s over Palestina, Oekraïne en Amerika. Drie landen waar weinig reden tot hoop is, maar drie dagen een volle zaal met bezoekers die zich willen verdiepen en uitspreken zorgt wel voor een beetje optimisme.

Free Palestine
Gewapend met protestborden (‘Stil ben je bij een concert, niet bij een genocide’), Palestina-vlaggen en watermeloen-tatoaeges gingen we het gesprek aan met de Lowlandsbezoekers. Actief proppen was niet nodig: ruim voor aanvang zat de ECHO vol. De urgentie was voelbaar. En dat merkten we tijdens het volle uur. De zaal luisterde aandachtig, maar liet zich horen op momenten dat de sprekers het verdienden of nodig hadden. Hoe het programma eruit zag?

• Een opening met een videoclip van Stryder, een rapper met Palestijnse roots. Waarna hij zijn gedicht Hada Hoon? voordroeg: brok in keel nummer 1.
  Bekijk hier de video die we daarvan maakten. 
• Twee fantastische en betrokken presentatoren: Salwa van der Gaag (NOS) en Nadia Moussaid (VPRO). Met persoonlijke verhalen over familie in Palestina en heftige ervaringen tijdens het opnemen van de documentaire Het geweten van Israël (kijktip!). 
• Een interessant gesprek tussen Eric van Eerdenburg (z’n laatste optreden als Lowlands-directeur) en Sylvana Simons (bestuur The Rights Forum en voormalig Kamerlid BIJ1) over de rol die bedrijven (en dus ook festivals) kunnen en moeten spelen.
• Een college ‘Niet wegkijken’ van arts Salih el Saddy, die eerder in het jaar in Gaza operaties uitvoerde.
• Een krachtige oproep van Esther van der Mos (directeur van Stichting Plant een Olijfboom): ‘Ik stop niet met me inzetten en uitspreken, dat verwacht ik ook van jullie!’ Na afloop stond er een lange rij voor hun kraam met folders, Palestina-vlaggen en keffiyehs. 

Slava Ukraini
Soms voelt het misschien ver weg en minder relevant. Maar er vallen dagelijks meer slachtoffers in Oekraïne dan dat er Lowlanders in de ECHO passen. Genoeg reden om Lowlands bewust te maken van wat de oorlog in Oekraïne betekent. Voor de Oekraïeners en voor onze eigen vrijheid. Wie deden dat?

• Gelegenheidsduo Iris de Graaf (NOS) en Olaf Koens (RTL): ‘Poetin, je moeder! Als je klaar bent met die fucking oorlog, trek dat leger terug. Dan is de oorlog voorbij.’
• De Oekraïens-Nederlandse activist Vita Kovalenko over Poetin en Trump: ‘de bommen blijven vallen, de slachtoffers blijven vallen, het gaat maar door. En deze twee clowns blijven onderhandelen.’
• Raimond van der Gouw (voormalig Manchester United-keeper en keeperstrainer Sjachtar Donetsk in oorlogstijd) raakte geëmotioneerd bij het beeld van een jonge vrouw die de wedstrijd aftrap verzorgde, terwijl ze een been was verloren.
• Schrijver Tommy Wieringa en Sijmen Philipse van stichting Protect Ukraine zijn beiden al meerdere malen naar Oekraïne geweest. Om (militaire) hulpgoederen te brengen, een bloedbank op tae zetten of gewoon om een pot te rugbyen.
• Een fantastische dans van Lit Dance Crew. Yana, Varvara, Faina, Anastasia en Polina vluchtten uit Oekraïne en vonden elkaar in Nederland. Polina: ‘Wij willen laten zien dat Oekraïne meer is dan oorlog. Oekraïne heeft kunst, cultuur. Wij vertegenwoordigen ons erfgoed. Heel mooi dat wij dat hier kunnen doen.”
• Afsluiter van Iris de Graaf: ‘Ik hoop dat jullie hebben gezien hoe we hoop kunnen houden in verontrustende tijden. En dat als jullie straks weer dansen, meer stilstaan bij het feit dat wij dat in vrijheid kunnen doen.